PCkurier 23/1996 >> DLA PRAKTYKÓW >> _

XMODE w 16 kolorach

Autor: Daniel Rychcik

W numerze 20/95 PCkuriera w dziale Dla praktyków ukazał się artykuł p. Piotra Rotkiewicza opisujący możliwości uzyskania różnych trybów 256-kolorowych na karcie VGA. Po jego przeczytaniu nasunął mi się wniosek, że podobną metodę można zastosować również w trybach 16-kolorowych. Jest to o tyle ciekawe, że ze względu na dwukrotnie większą szykość przesyłania punktów między układami karty można uzyskać na ekranie spore rozdzielczości, porównywalne z trybami SVGA. Jako przykład wybrałem tryb 752 x 564 punkty. Taka rozdzielczość zachowuje proporcje ekranu 4:3, a poza tym pozwala użyć podobnych wartości rejestrów CRT, jak w opisywanym przez p. Rotkiewicza trybie 376x564 w 256 kolorach.

Procedura Initgraph rozpoczyna działanie od inicjacji trybu 640x480 w 16 kolorach. Nie zgadzam się tu z autorem wspomnianego artykułu, który proponuje inicjować tryb BIOS-u tylko w celu uruchomienia programów ze środowiska zintegrowanego. Uważam, że w procedurze, która będzie wywoływana prawdopodobnie tylko raz w całym programie, należy maksymalnie wykorzystać możliwości BIOS-u. Po pierwsze, zmniejsza to liczbę rejestrów karty wymagających bezpośredniej modyfikacji (dla omawianego trybu odpada cały sekwencer i prawie cały układ graficzny). Po drugie, nie trzeba wtedy synchronizować zmiany rejestrów CRT z wyświetlaniem, gdyż po inicjacji trybu sekwencer znajduje się jeszcze poza obszarem wyświetlania (BIOS przecież też musi się zsynchronizować).

Sterownik CRT jest programowany na taki sam sposób wyświetlania jak w artykule p. Rotkiewicza, ale wydaje mi się, że warto tu podać interpretację tych danych, a nie tylko wartości rejestrów.

Razem - 115 znaków w linii

Razem - 576 linii na ramkę

Mimo że wyświetlane są tylko 94 bajty, w pamięci rezerwujemy 96, co znakomicie upraszcza adresowanie (w celu obliczenia adresu punktu wykonujemy przesunięcie i trzy dodawania).

Przy wysyłaniu danych do sterownika CRT użyłem bezpośrednio zakodowanej instrukcji przesłania grupowego, dzięki czemu nie musiałem posługiwać się rejestrem DS. Rozwiązanie to wymaga jednak wyłączenia przerwań podczas przesyłania. Spowodowane jest to specyfiką procesorów x86, które po wywołaniu przerwania zapamiętują tylko jeden przedrostek - po powrocie z przerwania następne wartości byłyby pobierane z przypadkowego miejsca segmentu danych. Nie jest to jednak duża wada, gdyż przy zmianie rejestrów CRT i tak z reguły wyłączamy przerwania.

Kolejną czynnością jest wybranie trzeciego trybu zapisu i zerowego trybu odczytu płatów pamięci. Wybrałem ten tryb dlatego, że po ustaleniu koloru rysowania instrukcją OUT, wszystkie operacje rysowania mogą zostać wykonane przez pojedyncze dostępy do pamięci. Jest to typowy przypadek dla procedur typu linia czy okrąg. Oczywiście we własnych procedurach można ustawiać inne tryby (na przykład procedura wypełniania konturu powinna używać pierwszego trybu odczytu, a kopiowanie bitmap powinno się odbywać w drugim trybie zapisu), ale należy potem przywrócić standardowe ustawienia.

Ostatnią częścią procedury Initgraph jest ustalenie kolorów wyświetlania. Po inicjacji trybu 12H rejestry atrybutów wskazują na rejestry DAC odpowiadające kolorom EGA, co utrudnia uzyskiwanie np. płynnych przejść kolorów. Należy zatem ustawić rejestry palety na wartości od 0 do 15 i rejestr ramki na 16, a do odpowiednich rejestrów DAC załadować właściwe kolory. Takie rozwiązanie zachowuje liniowe odwzorowanie palety na przetwornik. Pozwala także na zdefiniowanie osobnego koloru ramki (w trybach standardowych zmiana rejestru DAC #0 powoduje również zmianę koloru ramki). Opisane czynności są wykonywane za pomocą funkcji systemowych, z powodów, o których wspomniałem.

Omówienia wymaga jeszcze funkcja Pixel. Pobiera ona bity z kolejnych płatów pamięci, tworząc w rejestrze CL kolor punktu. Po jej wywołaniu rejestr wyboru płatu pamięci do odczytu zawiera 3, co należy uwzględnić przy wywołaniu funkcji Pixel z wnętrza innej procedury używającej tego rejestru.

Pamięć ekranu nie jest w omawianym trybie w pełni wykorzystana, z prawej strony zostaje 16 kolumn, a poniżej ekranu ponad 118 linii. Mogą się one przydać do łatwej implementacji sprite'ów (o ile ktoś je będzie tworzyć w trybie 16-kolorowym) lub do realizacji ekranu wirtualnego.

Literatura:

[1] P. Rotkiewicz: "Co to jest XMODE", PCkurier 20/95, s. 87.

[2] M. Borkowski: "VGA - podbijanie rozdzielczości", Bajtek 3/95, s. 19.

[3] R. Wilton: "Komputerowe karty graficzne", Microsoft Press 1994.

[4] N. Kowalczyk, D. Krzemiński: "Sterownik graficzny VGA", Wydawnictwo Lupus 1993.